dinsdag 12 januari 2016

Confronterend rollenspel

Eén van de leuke aspecten van trainingsacteren is dat je alles fout mag doen in je communicatie. Je hoeft niet te luisteren, mag wegkijken, bot reageren, uit je slof schieten, iemand uit de hoogte toespreken, drammen, confrontaties vol aangaan of juist vermijden. Ik kan daar enorm van genieten.

Van nature ben ik een rustig iemand. Ik maak me niet zo snel kwaad, kan me hooguit wat ergeren, maar zal niet snel iemand aanvallen. In rollenspelen wordt het echter wel van me gevraagd. Een boze klant, een arrogante opdrachtgever, een agressieve medewerker, een dominante baas. Juist de ‘lastige’ types zijn nuttig om mee te oefenen.
Een gesprek met een aardig, meewerkend type zal al gauw wel goed gaan. Hoewel het ook dan handig kan zijn om moeilijke situaties te oefenen, zoals een slecht nieuws gesprek. Maar de nare mensen of de mensen die volgens de kernkwadranten je allergie zijn, dat zijn vaak de types die gevraagd worden aan een trainingsacteur om uit te beelden.

Mijn allereerste opdracht als trainingsacteur was voor een groep managers van een middelgroot bedrijf. Iedereen bracht zo zijn probleem in en ik schakelde in mijn gedrag en emoties. Het ging best goed. Eén van de meest sympathieke managers kwam als laatste aan de beurt. Hij legde uit dat hij enorm veel moeite had met een medewerker die alle regels aan zijn laars lapte en die rustig inbrak in een belangrijk gesprek. Ik vroeg nog een paar dingen en leefde me vervolgens in in de rebelse, onaangepaste man. Ik negeerde de sympathieke manager volkomen en legde mijn voeten op tafel. De manager tegenover me ontplofte. “Dit is precies wat ik bedoel!”

In een mum van tijd was de manager bij zijn allergie gekomen. Hij werd zo geraakt in zijn normen en waarden, dat we dit ter plekke konden ervaren. Wat een mooie gelegenheid om eens na te gaan wat hier speelt. De trainer kon zo feilloos de vinger op de zere plek leggen en met ons allen boden we deze manager handvaten om anders met de situatie om te gaan. Hij begreep nu waar zijn reactie vandaan kwam en kon dankzij dit inzicht veel beter met deze medewerker omgaan, zonder er zelf zo’n last van te hebben.
Ik zou het zelf nooit in mijn hoofd halen om mijn benen op tafel te leggen, bijzonder ongepast. Maar het paste in deze rol en ik volgde mijn ingeving. Terecht, zoals bleek. Mooi om te ervaren hoe belangrijk het is om je intuïtie te volgen en het gewoon maar te doen. Mijn liefde voor het vak was geboren!

Sindsdien ervaar ik regelmatig dit soort waardevolle momenten. Als iemand roept "Dit is precies wat ik bedoel", gloei ik van binnen. Het zijn de momenten dat je ter plekke ziet waar het fout gaat. En, omdat het een oefensituatie is, kun je dit bespreken, tips en trucs uitwisselen, dingen uitproberen. Net zo lang tot je er vertrouwen in hebt dat je met een bepaalde situatie of type mens om kunt gaan. Wat een leerervaring!

Het grappige is dat rollen die wėl heel dicht bij mezelf liggen ook gevraagd worden. Zo moest ik laatst een hele ochtend alleen maar nee zeggen en mijn grenzen bewaken. Daar ben ik een meester in! Ook kan ik uitstekend zeuren, zaniken, op alle slakken zout leggen en als je denkt dat een gesprek rond is toch nog even terugkomen op dat ene dingetje in het begin. Ik wist niet dat dit irritant was! 
Zo kan een rollenspel voor mij ook confronterend zijn. Speel je volledig jezelf, krijg je een time-out omdat ze er nu echt niet meer tegen kunnen. Ha!